Leidinggevende worden: vijf eerlijke vragen die je eerst moet stellen 

Leidinggevende worden: het lijkt een logische stap. Ben je goed in wat je doet, dan groei je door. Zo werkt het in veel organisaties. Maar leidinggeven is een vak. En dat wordt schromelijk onderschat. Want de beste voetballer is niet automatisch de beste trainer. En toch blijven we specialisten promoveren tot leider, en dan verrast zijn dat het misgaat. 

In dertig jaar werk, op mijn eigen pad en in mijn opdrachten, heb ik drie typen mensen gezien die de stap naar leidinggevende zetten. Alle drie herkenbaar. Alle drie met een heel ander verhaal. 

De eerste deed het puur strategisch. Leidinggevende worden was geen roeping, het was een zet op het schaakbord. Zo snel mogelijk hogerop. Het team was een middel, geen doel. Je merkt het aan alles: aan de besluiten die genomen worden zonder draagvlak, aan de sfeer die langzaam bevriest, aan de mensen die afhaken. Deze leiders laten schadelijke sporen achter. Soms zichtbaar, soms sluipend. Maar altijd merkbaar. 

De tweede groep was oprecht goed in hun vak. Briljant zelfs. Iedereen snapte waarom zij gevraagd werden. Zijzelf ook. Maar leidinggeven vroeg iets anders van hen. Andere vaardigheden, een andere mindset, een andere manier van zijn. En zij kregen geen ondersteuning. Wat ik zag gebeuren was pijnlijk: ze stortten zich volledig op de inhoud, het enige waar zij houvast in vonden, terwijl de teamleden verloren achterbleven. Of ze gingen er aan onderdoor. Burn-outs. Mensen die nog maar een schim waren van zichzelf. Dat soort schade verdwijnt niet zomaar. 

De derde herkende zichzelf op tijd. Of had iemand om hen heen die eerlijk durfde te zijn. Dat laatste is zeldzamer dan je denkt. 

Want de druk om de stap te zetten is groot. Status. Salaris. De verwachting van anderen. En dus stappen mensen in een rol die niet bij hen past, of zonder de bagage die ze nodig hebben. Met alle gevolgen van dien. 

Daarom vijf eerlijke vragen, voor jezelf of voor degene die jij overweegt te promoveren. 

1. Zijn mensen je core business, of het sluitstuk van je werk? 

Als leidinggevende zijn je medewerkers je werk. Niet een bijzaak tussen de vergaderingen door, niet iets wat je erbij doet als de inhoud even wacht. Ze zijn de inhoud. Krijg je al kriebels bij de gedachte aan ‘al dat gedoe van mensen’? Dan is dit misschien gewoon niet jouw rol. En dat is oké. Niet iedereen is gemaakt voor leiderschap, en dat zegt niets over je waarde als professional.

2. Ben je bereid afscheid te nemen van ‘one of the guys’ zijn? 

Zodra je op die stoel gaat zitten, hoor je er niet meer bij. Hoe ongemakkelijk dat ook voelt. Probeer je wél de vriend te blijven van je team, dan ondermijn je jezelf en je gezag. De dynamiek verandert, of je dat wilt of niet. Je hebt de rol vol te pakken en je vrienden ergens anders te zoeken. Dat is geen keuze, dat is een voorwaarde.

3. Snap je dat je niet meer je eigen zin krijgt?

Veel mensen stappen in een leidinggevende rol met het idee dat ze nu eindelijk de koers kunnen bepalen. Dat niemand hen meer in de weg zit. Dat hun besluiten eindelijk doorgaan. Maar jij had een hekel aan autocratische besluiten die over je heen kwamen. Raad eens? Je team ook. Duw jij jouw agenda erdoorheen zonder draagvlak, dan ligt muiterij op de loer. Neem je juist nooit een besluit, ook. Leiderschap zit precies in dat ongemakkelijke midden: richting geven én ruimte laten.

4. Ben je bereid afscheid te nemen van je oude vak?

Tenzij je meewerkend teamleider wordt, doe je je oude vak waarschijnlijk niet meer. Je hebt een nieuw vak te leren: leidinggeven. Dat is geen bijrol. Dat is de hoofdrol. Wie blijft hangen in de inhoud omdat dat vertrouwd voelt, doet zichzelf én het team tekort. Zie ook de tweede persoon uit mijn verhaal hierboven.

5. Besef je dat leidinggeven écht een vak is?

Hoe moeilijk kan het zijn? Denk nog eens na. Leidinggeven vraagt andere vaardigheden, andere competenties, een andere mindset dan het vak dat je tot nu toe uitoefende. Er zijn genoeg opleidingen en trajecten voor, maar die moet je wel willen volgen. Met volle overtuiging, niet als verplicht nummertje. Wie denkt er even snel in te groeien, onderschat wat het vraagt. 

Leidinggeven is een vak en daarmee een keuze. Een bewuste. Niet een logische volgende stap op de carrièreladder. 

Is leidinggeven voor jou de juiste keuze, en wil je er echt goed in worden? Meer stemmen horen in je team, omgaan met spanning, besluiten nemen die landen? Kijk dan eens naar mijn leiderschapsprogramma Lui Leiderschap. Dat is precies waar ik je bij help. 

Ben (nog) geen onderdeel van een leiderschapsteam? Stuur me dan een mail. Dan kijken we samen naar een passende vorm.